Skip to main content

दिव्यांग (Divyang)

 दिव्यांग (Divyang)

    दिव्यांग हा एक हिंदी शब्द आहे, जो सध्या अधिकृतपणे वापरला जातो. याचा शब्दशः अर्थ "दिव्य अंग असलेला" किंवा "दैवी शरीर असलेला" असा होतो.

  • दिव्य (Divya) = दैवी, अलौकिक
  • अंग (Ang) = शरीराचा भाग

 

दिव्यांग ह्या शब्दाचा उद्देश

हा शब्द अपंग, विकलांग किंवा "हॅंडिकॅप्ड" यासारख्या जुन्या आणि काहीवेळा अपमानास्पद समजल्या जाणाऱ्या संज्ञांच्या जागी वापरण्यासाठी प्रवर्तित करण्यात आला आहे.

यामागील मुख्य कल्पना ही आहे की एखाद्या व्यक्तीच्या कमतरतेकडे (disability) न पाहता, त्याच्या विशेष सामर्थ्याकडे (ability) पाहणे ही आहे. हा शब्द त्यांच्यात काही विशेष, अलौकिक किंवा दैवी सामर्थ्य आहे अशा भावनेने वापरला जातो.

मराठीत सामान्य वापर:

  • दिव्यांग व्यक्ती (Divyang Vyakti - दिव्यांग असलेली व्यक्ती)
  • दिव्यांग मुलगा/मुलगी (Divyang Mulaga/Mulgi - दिव्यांग मुलगा/मुलगी)
  • दिव्यांगजन (Divyangjan - दिव्यांग लोक)

 

सारांश (Summary)

दिव्यांग (Divyang) ही एक सकारात्मक दृष्टीकोन ठेवणारी, अधिकृत संज्ञा आहे जी समाजाचे दिव्यांग व्यक्तींकडे पाहण्याचे दृष्टिकोन बदलण्याचा प्रयत्न करते.

मराठी भाषिक प्रदेशात, "विकलांग" आणि "दिव्यांग" हे दोन्ही शब्द वापरले जातात, परंतु सरकारी कागदपत्रांमध्ये आणि माध्यमांमध्ये "दिव्यांग" चा वापर वाढत आहे.

सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, एखाद्या व्यक्तीसमोर संबोधताना आदर आणि संवेदनशीलता ठेवणे. ज्या शब्दाला ती व्यक्ती प्राधान्य देते, तो वापरणे हेच योग्य ठरते.

 

References

  1. Modi, N. (2015, December 27). Mann Ki Baat. All India Radio. Government of India.
  2. Press Information Bureau. (2016, January 5). PM’s Mann Ki Baat- All previous episodes available on Narendra Modi Mobile App. Government of India.
  3. Department of Empowerment of Persons with Disabilities (DEPwD). (n.d.). Divyangjan Empowerment Scheme. Ministry of Social Justice and Empowerment, Government of India.
  4. Ghai, A. (2018). Rethinking Disability in India. In A. Hans (Ed.), Disability in South Asia: Knowledge and Experience (pp. 43-58). SAGE Publications India.
  5. National Centre for Promotion of Employment for Disabled People (NCPEDP). (2016). Position Paper on the Use of Terminology [Unpublished internal document]. New Delhi, India.
  6. The Rights of Persons with Disabilities Act, No. 49 of 2016 (India).

 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

22) Banking 10277 Vacancy लिपिक / Clerk

22) जाहिरात दिनांक: 01/08/25 इन्स्टिट्यूट ऑफ बँकिंग कार्मिक सिलेक्शन [Institute of Banking Personnel Selection] मध्ये लिपिक पदांच्या 10277 जागांसाठी पात्र उमेदवारांकडून अर्ज मागवण्यात येत असून ऑनलाईन अर्ज करण्याचा अंतिम दिनांक 21 ऑगस्ट 2025 आहे. सविस्तर माहितीसाठी कृपया जाहिरात पाहा. एकूण: 10277 जागा IBPS Clerk Bharti 2025 Details: The Institute of Banking Personnel Selection (IBPS) has released an official notification for the recruitment of 10277 Customer Service Associates posts. Candidates with Any Graduate Can Apply Online. Eligible candidates can apply online through the link given below. The last date to submit the online application form is 21 August 2025. IBPS Clerk Vacancy 2025 पद क्रमांक पदाचे नाव जागा 1 लिपिक / Clerk 10277 Educational Qualification For IBPS Clerk Recruitment 2025 पदाचे नाव शैक्षणिक पात्रता लिपिक (i) कोणत्याही शाखेतील पदवी. (ii) संगणक साक्षरता: संगणक प्रणालीमध्ये ऑपरेटिंग व कार्यरत ज्ञान अनिवार्य आहे म्हणजेच उमेदवारांनी संगणक कार्य / भाषेत प्रमाणपत्र / ड...
4 comments
Read more

3500 जागा कॅनरा बँक [Canara Bank]

  3500 जागा कॅनरा बँक [ Canara Bank] मध्ये   पदवीधर अप्रेंटिस   पदांच्या 3500 जागांसाठी पात्र उमेदवारांकडून अर्ज मागवण्यात येत असून ऑनलाईन   अर्ज करण्याचा अंतिम   दिनांक  12 ऑक्टोबर 2025  आहे.   सविस्तर माहितीसाठी कृपया जाहिरात पाहा. आपल्या मित्रांना पाठवा :             HR सल्लागार सेवा बँक नोकरी अर्ज एकूण: 3500 जागा Canara Bank Recruitment 2025 Vacancy Details Eligibility Criteria For Canara Bank Apprentice Notification 2025 सूचना -   शैक्षणिक पात्रता :   सविस्तर शैक्षणिक पात्रता पाहण्यासाठी मूळ जाहिरात वाचावी.   बँक नोकरी माहिती बँक नोकरी अर्ज शुल्क :  500/- रुपये  [SC/ST/PWD - शुल्क नाही] वेतनमान ( Pay Scale) : 1500/- रुपये नोकरी ठिकाण :  संपूर्ण भारत ऑनलाईन ( Apply Online) अर्ज  :  येथे क्लिक करा जाहिरात ( Notification) :  येथे क्लिक करा HR सल्लागार सेवा नोकरी भरती Official Site :  www.canarabank.com How to Apply For Can...
Post a Comment
Read more

43) 6589 जागां जाहिरात दिनांक: 06/08/25

43)  6589  जागां  जाहिरात दिनांक: 06/08/25 स्टेट बँक ऑफ इंडिया [ State Bank of India]  मध्ये   ज्युनियर असोसिएट (लिपिक) (कस्टमर सपोर्ट & सेल्स)   पदांच्या 6589 जागांसाठी पात्र उमेदवारांकडून अर्ज मागवण्यात येत असून ऑनलाईन अर्ज करण्याचा अंतिम दिनांक  26 ऑगस्ट 2025  आहे.   सविस्तर माहितीसाठी कृपया जाहिरात पाहा. एकूण: 6589 जागा SBI Clerk Bharti 2025  Details: The State Bank of India (SBI) has officially released the SBI Junior Associate (CLERK) Recruitment Notification 2025 for 5180+ Posts. Candidates with Any Graduate Can Apply Online. The candidate shall apply online through SBI website, sbi.co.in. The last date of apply online application is 26 August 2025. Please see the advertisement for detailed information. पद क्र. पदांचे नाव जागा 1 ज्युनियर असोसिएट (लिपिक) (कस्टमर सपोर्ट & सेल्स) - Regular 5180 2 ज्युनियर अस...
Post a Comment
Read more